НК статья 381 — правила применения ККМ и обязательные поля чека
Армянский оригинал и переводы fiscal.am статьи 381 — статьи, которая определяет, как должна применяться ККМ, и исчерпывающе перечисляет 19 обязательных полей фискального чека.
Последняя сверка 5 мая 2026 г.
Как fiscal.am использует эту статью
Статья 381 идёт сразу за статьёй 380: если 380 устанавливает обязанность по ККМ, то 381 определяет как — регистрация в налоговом органе, где физически стоит устройство, и исчерпывающий список полей каждого чека (пункт 3, подпункты 1–19). Фискальная отметка «Ֆ» (п. 15) и 8-значный фискальный номер, сгенерированный алгоритмом КГД (п. 17), — это то, что юридически делает чек фискальным. Сам чек разбираем в Анатомии фискального чека. Последняя учтённая поправка: ՀՕ-255-Ն от 3 июля 2025 года.
§1 Հայերեն · canonical
Կազմակերպությունները, անհատ ձեռնարկատերերը և նոտարները պարտավոր են կանխիկ դրամով կամ վճարային քարտերի կամ վճարային տեխնոլոգիաների հիման վրա կիրառվող այլ վճարային գործիքների միջոցով դրամական հաշվարկներն իրականացնել Կառավարության սահմանած կարգով հարկային մարմնում գրանցված և Կառավարության սահմանած՝ հսկիչ դրամարկղային մեքենային ներկայացվող տեխնիկական պահանջները բավարարող հսկիչ դրամարկղային մեքենայով:
Русский
Организации, индивидуальные предприниматели и нотариусы обязаны осуществлять расчёты наличными, платёжными картами или иными платёжными инструментами на основе платёжных технологий с применением ККМ, зарегистрированной в налоговом органе в установленном Правительством порядке и удовлетворяющей утверждённым Правительством техническим требованиям к ККМ.
§2 Հայերեն · canonical
Հսկիչ դրամարկղային մեքենան տեղադրվում է առևտրի օբյեկտի, շրջիկ առևտրի կետի, առևտրի իրականացման վայրի վաճառատեղի, աշխատանքի կատարման վայրի կամ ծառայության մատուցման վայրի այն հատվածում, որտեղ կատարվում է վճարումը: Շրջիկ առևտրի կետերի միջոցով, ինչպես նաև Օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի 8.1-ին մասով սահմանված դեպքերում մանրածախ վաճառք իրականացնող կամ բնակչությանը ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի համար հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնի (բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնի) վրա սույն հոդվածի 3-րդ մասի 8-րդ և 9-րդ կետերով նախատեսված՝ ապրանքի անվանման և ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրի, ծառայության անվանման և կոդի, գնվող ապրանքի քանակի, դրա չափման միավորի տպագրումը պարտադիր է՝ անկախ Կառավարության սահմանած կարգից ու ժամկետներից:
Русский
ККМ устанавливается в той части объекта торговли, передвижной торговой точки, торгового места в месте ведения торговли, места выполнения работ или оказания услуг, где производится оплата. Для организаций и индивидуальных предпринимателей, ведущих розничную торговлю через передвижные торговые точки или в случаях, установленных пунктом 8.1 части 1 статьи 56 Кодекса, оказывающих услуги населению, печать на чеке ККМ (за исключением чеков с пометкой «аванс») наименования товара и кода ВЭД, наименования и кода услуги, количества приобретаемого товара и единицы измерения — как требуют подпункты 8 и 9 части 3 настоящей статьи — обязательна независимо от установленного Правительством порядка и сроков.
§3 Հայերեն · canonical
Հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառող կազմակերպությունները, անհատ ձեռնարկատերերը և նոտարները կանխիկ դրամով կամ վճարային քարտերի կամ վճարային տեխնոլոգիաների հիման վրա կիրառվող այլ վճարային գործիքների միջոցով դրամական հաշվարկներ իրականացնելիս պարտավոր են ապրանքներ ձեռքբերողին, աշխատանքներ ընդունողին կամ ծառայություններ ստացողին տրամադրել հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոն: Հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնի վրա պետք է տպագրված լինի հետևյալ տեղեկատվությունը (տվյալները). 1) կտրոնի հերթական համարը (ԿՀ)՝ 8 նիշ. 2) հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառողի անվանումը (կազմակերպության անվանումը և կազմակերպաիրավական տեսակի հապավումը, անհատ ձեռնարկատիրոջ կամ նոտարի անունը, ազգանունը). 3) հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառության վայրի հասցեն, իսկ շրջիկ առևտրի կետերի միջոցով մանրածախ վաճառք իրականացնելու դեպքում՝ կազմակերպության (անհատ ձեռնարկատիրոջ) գտնվելու (հաշվառման) վայրի հասցեն, ավտոմոբիլի և (կամ) դրա կցորդի (կիսակցորդի) մակնիշը և հաշվառման համարանիշը. 4) հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառողի հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), իսկ հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնը կազմակերպության ներկայացուցչին, անհատ ձեռնարկատիրոջը կամ նրա ներկայացուցչին, նոտարին կամ նրա ներկայացուցչին տրամադրելու դեպքում՝ նաև համապատասխանաբար ապրանք ձեռք բերող, աշխատանք ընդունող և (կամ) ծառայություն ստացող կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ կամ նոտարի հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ). 5) հսկիչ դրամարկղային մեքենայի գրանցման համարը (ԳՀ). 6) կտրոնի տպագրման վայրկյանը, րոպեն, ժամը, օրը, ամիսը, տարին, իսկ արտաքին (առևտրային) ծրագիր կիրառելու դեպքում՝ հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կողմից գեներացվող վայրկյանը, րոպեն, ժամը, օրը, ամիսը, տարին. 7) սպասարկող բաժնի համարը, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների. 8) ապրանքի անվանումը և ԱՏԳ ԱԱ ծածկագիրը, աշխատանքի կամ ծառայության անվանումը և կոդը, իսկ հանրային սննդի ծառայությունների մատուցման դեպքում՝ նաև փաստացի մատուցվող ծառայության շրջանակներում տրամադրվող ճաշացուցակը (կերակրատեսակների, խոհարարական արտադրատեսակների, խմորեղենի և հացաբուլկեղենի և գնովի այլ ապրանքների անվանումները), բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների՝ Կառավարության սահմանած կարգին և ժամկետներին համապատասխան. 9) գնվող ապրանքի քանակը, դրա չափման միավորը, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների` Կառավարության սահմանած կարգին և ժամկետներին համապատասխան. 10) կիրառված զեղչի չափը (կիրառվելու դեպքում). 11) վճարման ենթակա գումարները՝ ըստ բաժինների. 12) ընդհանուր գումարը, ներառյալ՝ ԱԱՀ-ն, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների. 13) ԱԱՀ-ի գումարը, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների. 14) պատասխանատու անձի (գանձապահի) համարը. 15) ֆիսկալավորման ռեժիմի նշանը (Ֆ). 16) «կանխավճար» գրառումը՝ կանխավճարների ստացման, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ պարզ չէ, թե վերցված գումարների դիմաց հետագայում ինչ ապրանքներ կիրացվեն, ինչ աշխատանքներ կկատարվեն կամ ինչ ծառայություններ կմատուցվեն. 17) հարկային մարմնի հաստատած ալգորիթմով գեներացվող ֆիսկալ համարը՝ 8 նիշ (բացառությամբ վերադարձի կտրոնների). 18) նույնականացման միջոցով դրոշմավորված ապրանքի վաճառքի դեպքում՝ նույնականացման միջոցների քանակը (բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների). 19) նույնականացման միջոցներով դրոշմավորված ապրանքների վաճառքի դեպքում՝ նույնականացման միջոցների հիման վրա հարկային մարմնի հաստատած ալգորիթմով գեներացվող ստուգիչ համարը (բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների):
Русский
Организации, индивидуальные предприниматели и нотариусы, применяющие ККМ, при осуществлении расчётов наличными, платёжными картами или иными платёжными инструментами на основе платёжных технологий обязаны выдать чек ККМ покупателю товара, заказчику работ или получателю услуг. На чеке ККМ должна быть напечатана следующая информация (данные): 1) порядковый номер чека (ՌՀ) — 8 знаков; 2) наименование пользователя ККМ (наименование организации и аббревиатура организационно-правовой формы; имя и фамилия ИП или нотариуса); 3) адрес места применения ККМ, а при розничной торговле через передвижные торговые точки — адрес местонахождения (учёта) организации (ИП), марка и регистрационный номер автомобиля и (или) его прицепа (полуприцепа); 4) ИНН (ՀՎՀՀ) пользователя ККМ, а при выдаче чека представителю организации, индивидуальному предпринимателю или его представителю, нотариусу или его представителю — также ИНН (ՀՎՀՀ) принимающей организации, ИП или нотариуса соответственно; 5) регистрационный номер ККМ (ԳՀ); 6) секунда, минута, час, день, месяц и год печати чека, а при использовании внешней (торговой) программы — секунда, минута, час, день, месяц и год, генерируемые ККМ; 7) номер обслуживающего отдела, за исключением чеков с пометкой «аванс»; 8) наименование товара и код ВЭД, наименование и код работы или услуги, а при оказании услуг общественного питания — также фактически подаваемое меню (наименования блюд, кулинарной продукции, выпечки и хлебобулочных изделий и иных товаров на продажу), за исключением чеков с пометкой «аванс» — в соответствии с порядком и сроками, установленными Правительством; 9) количество приобретаемого товара, единица измерения, за исключением чеков с пометкой «аванс» — в порядке и сроки, установленные Правительством; 10) размер применённой скидки (если применяется); 11) суммы к оплате — по отделам; 12) общая сумма, включая НДС, если совершающее сделку лицо является плательщиком НДС и сделка подлежит налогообложению НДС, за исключением чеков с пометкой «аванс»; 13) сумма НДС, если совершающее сделку лицо является плательщиком НДС и сделка подлежит налогообложению НДС, за исключением чеков с пометкой «аванс»; 14) номер ответственного лица (кассира); 15) знак режима фискализации (Ֆ); 16) пометка «аванс» — при получении авансов, а также в случаях, когда непонятно, какие товары будут реализованы, какие работы выполнены или какие услуги оказаны против полученных средств; 17) фискальный номер, генерируемый утверждённым налоговым органом алгоритмом — 8 знаков (за исключением чеков возврата); 18) при продаже товара, маркированного средствами идентификации, — количество средств идентификации (за исключением чеков с пометкой «аванс»); 19) при продаже товаров, маркированных средствами идентификации, — проверочный номер, генерируемый на основе средств идентификации алгоритмом, утверждённым налоговым органом (за исключением чеков с пометкой «аванс»).
§3.1 Հայերեն · canonical
Բացառությամբ սույն հոդվածի 3.2-րդ մասում նշված դեպքերի, հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառող կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը նույնականացման միջոցներով դրոշմավորված ապրանքների վաճառքի դեպքում պարտավոր են հսկիչ դրամարկղային մեքենայի միջոցով կամ դրան միացված ծրագրային կամ տեխնիկական միջոցներով ապահովել այդ նույնականացման միջոցները շրջանառությունից հանելու վերաբերյալ տեղեկատվության փոխանցումը հարկային մարմնի միասնական շտեմարան՝ այդ նույնականացման միջոցներն սկանավորելու և հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոն տպագրելու միջոցով:
Русский
За исключением случаев, указанных в части 3.2 настоящей статьи, организации и индивидуальные предприниматели, применяющие ККМ, при продаже товаров, маркированных средствами идентификации, обязаны посредством ККМ или подключённых к ней программных или технических средств обеспечить передачу в единую базу налогового органа информации о выводе этих средств идентификации из оборота — путём сканирования средств идентификации и печати чека ККМ.
§3.2 Հայերեն · canonical
Կառավարության սահմանած դեպքերում և կարգով նույնականացման միջոցներով դրոշմավորված ապրանքների նույնականացման միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվության փոխանցումն իրականացվում է էլեկտրոնային եղանակով:
Русский
В случаях и в порядке, установленных Правительством, передача информации о средствах идентификации товаров, маркированных средствами идентификации, осуществляется электронным способом.
§4 Հայերեն · canonical
Այն դեպքում, երբ նոտարական և (կամ) փաստաբանական գործունեություն իրականացնողները բնակչությանը ծառայություններ են մատուցում գործունեության (հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառության) վայրից դուրս, պարտավոր են գործունեության վայր վերադառնալով` ոչ ուշ, քան երեք ժամվա ընթացքում, հսկիչ դրամարկղային մեքենա մուտքագրել մատուցված ծառայության դիմաց ստացված գումարը, իսկ մեկ օրվա ընթացքում հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնը տրամադրել կամ փոստով առաքել ծառայություն ստացողին:
Русский
В случае, когда нотариусы и (или) адвокаты оказывают услуги населению вне места деятельности (места применения ККМ), они обязаны по возвращении на место деятельности не позднее чем в течение трёх часов внести в ККМ полученную за услугу сумму, а в течение одного дня выдать или отправить по почте чек ККМ получателю услуги.
§5 Հայերեն · canonical
Արտարժույթի առք ու վաճառքի գործունեություն իրականացնողները դրամական հաշվարկներն իրականացնում են սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված պահանջները բավարարող հսկիչ դրամարկղային մեքենայով կամ դրան փոխարինող և նույն պահանջները բավարարող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումներով:
Русский
Лица, осуществляющие деятельность по покупке и продаже иностранной валюты, ведут расчёты с применением ККМ, удовлетворяющей требованиям части 1 настоящей статьи, либо заменяющего её компьютерного оборудования с соответствующим программным обеспечением, удовлетворяющего тем же требованиям.
§6 Հայերեն · canonical
Կանխիկ դրամով կամ վճարային քարտերի կամ վճարային տեխնոլոգիաների հիման վրա կիրառվող այլ վճարային գործիքների միջոցով իրականացվող դրամական հաշվարկների համար սույն գլխին համապատասխան հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառությունը պարտադիր չլինելու դեպքում տեղադրված և կիրառվող հսկիչ դրամարկղային մեքենայի միջոցով արձանագրված շրջանառությունը հիմք չէ հարկերի հաշվարկման համար, իսկ այդ հսկիչ դրամարկղային մեքենան հարկային մարմնում գրանցումից հանվում է (գրանցված լինելու դեպքում) Կառավարության սահմանած կարգով:
Русский
В случае, когда применение ККМ согласно настоящей главе не является обязательным для расчётов наличными, платёжными картами или иными платёжными инструментами на основе платёжных технологий, оборот, зафиксированный установленной и применяемой ККМ, не является основанием для исчисления налогов, а такая ККМ снимается с регистрационного учёта в налоговом органе (если была зарегистрирована) в порядке, установленном Правительством.
§7 Հայերեն · canonical
Հսկիչ դրամարկղային մեքենային և ցանցային կապի միջոցներին ներկայացվող տեխնիկական պահանջները, հսկիչ դրամարկղային մեքենան հարկային մարմնում գրանցման և գրանցումից հանման կարգը, հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառության կանոնները հաստատում է Կառավարությունը:
Русский
Технические требования к ККМ и средствам сетевой связи, порядок регистрации и снятия ККМ с регистрационного учёта в налоговом органе, а также правила применения ККМ устанавливает Правительство.
§8 Հայերեն · canonical
Արտարժույթի առք ու վաճառքի գործունեություն իրականացնողների կողմից կիրառվող հսկիչ դրամարկղային մեքենային փոխարինող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումներին և ցանցային կապի միջոցներին ներկայացվող պահանջները, հսկիչ դրամարկղային մեքենային փոխարինող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումների գրանցման և գրանցումից հանման կարգը, հսկիչ դրամարկղային մեքենային փոխարինող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումների կիրառության կանոնները սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկը՝ հարկային մարմնի հետ համատեղ:
Русский
Требования к заменяющему ККМ компьютерному оборудованию с соответствующим программным обеспечением, применяемому лицами, осуществляющими покупку и продажу иностранной валюты, и к средствам сетевой связи, порядок регистрации и снятия с учёта такого заменяющего ККМ оборудования, а также правила его применения устанавливаются Центральным банком Республики Армения совместно с налоговым органом.