Ֆիսկալ կտրոնի անատոմիա

Ֆիսկալ կտրոնը պարզապես «վճարման թուղթ» չէ։ Դա գրանցված, ստորագրված, պետականորեն հաշվառված վաճառքի գրառում է։ Դրա վրա առկա դաշտերի մեծ մասը ծառայում է կոնկրետ նպատակի՝ վաճառողի, գնորդի, հարկային մարմնի կամ բոլորի համար։ Այս էջը ցույց է տալիս, թե ինչ կա այնտեղ և ինչու։

Ի՞նչ է կրում յուրաքանչյուր ֆիսկալ կտրոն

Հայկական ֆիսկալ կտրոնների արտաքին տեսքը տարբերվում է ըստ մատակարարի և սարքի, բայց բովանդակությունը սահմանված է երկու փաստաթղթով. պարտադիր դաշտերը թվարկված են Հարկային օրենսգրքի 381 հոդվածի 3-րդ մասում, իսկ կտրոնի տեխնիկական ձևաչափը (ներառյալ QR կոդը) ամրագրված է Կառավարության 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի թիվ 1976-Ն որոշմամբ։

Դաշտերը, որոնք պահանջում է հենց Հարկային օրենսգիրքը.

• Վաճառողի նույնականացում — բիզնեսի անվանումը և ՀՎՀՀ-ն։
• Վաճառքի կետի հասցեն, ինչպես գրանցված է ՊԵԿ-ում։
• Դրամարկղի նույնականացուցիչը — ՊԵԿ-ի կողմից տրված սարքի կամ վիրտուալ ՀԴՄ-ի համարը։
• Գործարքի ամսաթիվը և ժամը։
• Ապրանքի տողերը — յուրաքանչյուրի համար. անվանումը, քանակը, միավորի գինը, տողի ընդհանուրը, և, որտեղ կիրառելի է՝ ԱԱՀ դրույքն ու գումարը։ Մակնշված ապրանքների համար մակնշման կոդը հայտնվում է որպես տողի առանձին տվյալ։
• Ընդհանուր գումարը դրամով։
• ԱԱՀ բաշխումը՝ եթե վաճառողը ԱԱՀ վճարող է։
• Վճարման ձևը — կանխիկ, քարտ, այլ վճարային գործիք։
• Գանձապահի / պատասխանատու անձի նույնականացուցիչը։
• Ֆիսկալավորման ռեժիմի նշանը՝ «Ֆ»։ Դրա առկայությունը նշանակում է, որ կտրոնը անցել է ֆիսկալ քայլը։
• Կանխավճարի նշանը՝ եթե կիրառելի է։
• 8-նիշանոց ֆիսկալ համարը, որը ՊԵԿ-ը վերադարձնում է գրանցումից հետո։

Կառավարության որոշումն այս ցանկին ավելացնում է QR կոդը, որը կոդավորում է կտրոնը ՊԵԿ-ի ռեեստրում ստուգելու URL-ը, և սահմանում է կտրոնի ընդհանուր ձևը։

Ոչ-ֆիսկալ «նախնական» կտրոնը՝ ֆիսկալ քայլի ավարտից առաջ տրամադրված կամ ֆիսկալ ռեժիմից դուրս աշխատող դրամարկղի կտրոնը՝ չի կրի «Ֆ» նշանը և ֆիսկալ համարը։ Հենց դա է, որ կտրոնը դարձնում է ֆիսկալ։

Ֆիսկալ համարը և QR կոդը

Ֆիսկալ համարը կտրոնի համընդհանուր եզակի նույնականացուցիչն է ՊԵԿ-ի ռեեստրում։ Այն տրվում է հենց այն պահին, երբ դրամարկղը գործարքը գրանցում է ՊԵԿ-ում, ոչ թե ավելի վաղ։ Առանց ֆիսկալ համարի կտրոնը իրավաբանորեն ֆիսկալ չէ։

QR կոդը կոդավորում է ՊԵԿ-ի ենթակառուցվածքում ստուգման URL։ Ով կամենա՝ գնորդ, հաշվապահ, աուդիտոր, կարող է հեռախոսի տեսախցիկով սկանավորել կոդը և անցնել էջի, որը ցույց է տալիս՝ կտրոնը գրանցված է ՊԵԿ-ի ռեեստրում, թե՞ ոչ, և որքան է գրանցված գումարը։ Սա սպառողի կողմից չկեղծվող ապացույց է. QR-ը հեշտ է կեղծել, բայց ՊԵԿ-ի ռեեստրի գրառումը՝ ոչ։

Եթե երբևէ պետք լինի ստուգել կտրոնը, QR-ը ամենաարագ ուղին է։ Տպված կտրոնի և ՊԵԿ-ի ռեեստրի միջև անհամապատասխանությունն այն մեխանիզմն է, որով հայտնաբերվում է եկամուտների թերագնահատումը։

Ինչպես է կտրոնը դառնում «ֆիսկալ»

«Դուք գումարը հանձնեցիք» վիճակից «այս կտրոնը գրանցված է» վիճակի անցումը կատարվում է խիտ հաջորդականությամբ.

1. Հաճախորդը վճարում է։ Կանխիկ, քարտով կամ վճարային գործիքով. այս պահին դրամարկղն ունի կտրոնը կազմելու համար անհրաժեշտ բոլոր տվյալները։
2. Դրամարկղը ստորագրում է տվյալները։ Դրամարկղն իր թվային վկայագրով ծածկագրորեն ստորագրում է կտրոնի բովանդակությունը (սովորաբար վկայագիրը տրված է EKENG ազգային հավաստագրման մարմնի կողմից), որպեսզի ՊԵԿ-ը կարողանա ստուգել աղբյուրը։
3. Դրամարկղն ուղարկում է ՊԵԿ։ Ցանցով՝ կտրոնի ստորագրված տվյալները փոխանցվում են ՊԵԿ-ի ֆիսկալ ենթակառուցվածքին։
4. ՊԵԿ-ը վերադարձնում է ֆիսկալ համարը։ ՊԵԿ-ը ստուգում է ստորագրությունը, գրանցում է կտրոնը ռեեստրում և վերադարձնում է եզակի ֆիսկալ համարը։
5. Կտրոնը տրամադրվում է։ Դրամարկղը տպում է (կամ էլեկտրոնային ձևով ուղարկում է) կտրոն, որը ներառում է վերը նշված ամեն ինչ՝ գումարած ֆիսկալ համարը և ստուգման URL-ին հղող QR կոդը։

Աշխատող ցանցով ողջ հաջորդականությունն ավարտվում է վայրկյանի հատվածներում։ Եթե ցանցը չկա, սերտիֆիկացված դրամարկղերն ունեն անցանց բուֆեր, որտեղ տվյալները պահվում են և վերաուղարկվում են, երբ կապը վերականգնվում է։ Կտրոնը մնում է ֆիսկալ, որովհետև վստահության շղթան պահպանվում է անցանց բուֆերի ու ստորագրության միջոցով։

Ֆիսկալ կտրոնը՝ ի տարբերություն այլ առևտրային փաստաթղթերի

Ֆիսկալ կտրոնն այնը չէ, ինչ՝

• Հաշիվ-ապրանքագիրը (B2B համատեքստում օգտագործվող առանձին փաստաթուղթ. այլ կանոններով). որոշ բիզնեսներ պարտավոր են և հաշիվ-ապրանքագիր, և (կանխիկի/քարտի մանրածախ հոսքերում) ֆիսկալ կտրոն տրամադրել։
• Բանկային քաղվածքը / վճարման հաստատումը — ապացուցում է, որ գումարը շարժվել է, ոչ թե՝ ինչի դիմաց։
• Pro-forma հաշիվը / գնի առաջարկը — ոչ պարտադիր գնային առաջարկ։
• Տրանսպորտային բեռնագիրը — ապրանքի տեղափոխման համար, ոչ վճարման։

Երբ ֆիսկալիզացիայի համատեքստում ասում են «կտրոն», գրեթե միշտ նկատի ունեն ֆիսկալը՝ QR-ով և ֆիսկալ համարով։

Ինչպես ստուգել ստացված կտրոնը

Եթե կասկածում եք, որ կտրոնը ֆիսկալորեն վավեր չէ.

1. Սկանավորեք QR-ը։ Այն պետք է բացի ՊԵԿ-ի ստուգման էջը (src.am / taxservice.am ընտանիքի տիրույթներ)։
2. Համեմատեք ՊԵԿ-ի էջում ցուցադրվածն ու տպված կտրոնը՝ վաճառող, գումար, ամսաթիվ, ապրանքների տողերը։
3. Եթե QR-ը չի բացվում կամ ֆիսկալ համարը բացակայում է, ապա կտրոնը ֆիսկալ չէ. դա պահանջների խախտում է վաճառողի կողմից։ Կարող եք հաղորդել ՊԵԿ-ի պաշտոնական պարզաբանումների բաժնի միջոցով։

Աղբյուրներ

• Հարկային օրենսգիրք, 381 հոդված, 3-րդ մաս — ֆիսկալ կտրոնի բովանդակություն և ՀԴՄ կիրառման կանոններ (ARLIS-ի բնագիր)
• ՊԵԿ — պաշտոնական կայք

Որտեղ շարունակել

• Սարքայի՞նը, թե՞ վիրտուալը — երկուսն էլ տրամադրում են նույնական ֆիսկալ կտրոն։
• Ապրանքների մակնշում (e-Mark) և ֆիսկալ կտրոններ — ինչ է փոխվում մակնշված ապրանքների կտրոնում։
• Բառարան — հոդվածի հապավումների կարճ բացատրություններ։