Tax Code Article 381 — cash register usage rules and mandatory receipt fields
Verbatim Armenian text and fiscal.am translations of Article 381 — the article that defines how cash registers must be used and exhaustively lists the 19 mandatory fields a fiscal receipt must carry.
Last reviewed May 5, 2026
How fiscal.am uses this article
Article 381 sits next to Article 380: once 380 establishes that you owe a cash register, 381 sets the how — registration with the tax authority, where the device sits physically, and the exhaustive list of fields each receipt must carry (paragraph 3, points 1–19). The fiscal mark «Ֆ» (point 15) and the 8-digit fiscal number generated by the SRC algorithm (point 17) are what legally make a receipt fiscal. We unpack the receipt itself in Anatomy of a fiscal receipt. Last amendment incorporated here: HO-255-N of 3 July 2025.
§1 Հայերեն · canonical
Կազմակերպությունները, անհատ ձեռնարկատերերը և նոտարները պարտավոր են կանխիկ դրամով կամ վճարային քարտերի կամ վճարային տեխնոլոգիաների հիման վրա կիրառվող այլ վճարային գործիքների միջոցով դրամական հաշվարկներն իրականացնել Կառավարության սահմանած կարգով հարկային մարմնում գրանցված և Կառավարության սահմանած՝ հսկիչ դրամարկղային մեքենային ներկայացվող տեխնիկական պահանջները բավարարող հսկիչ դրամարկղային մեքենայով:
English
Organisations, individual entrepreneurs and notaries are required to conduct monetary settlements in cash, by payment cards, or by other payment instruments based on payment technologies, using a cash register that is registered with the tax authority in the manner established by the Government and that meets the technical requirements set by the Government for cash registers.
§2 Հայերեն · canonical
Հսկիչ դրամարկղային մեքենան տեղադրվում է առևտրի օբյեկտի, շրջիկ առևտրի կետի, առևտրի իրականացման վայրի վաճառատեղի, աշխատանքի կատարման վայրի կամ ծառայության մատուցման վայրի այն հատվածում, որտեղ կատարվում է վճարումը: Շրջիկ առևտրի կետերի միջոցով, ինչպես նաև Օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի 8.1-ին մասով սահմանված դեպքերում մանրածախ վաճառք իրականացնող կամ բնակչությանը ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի համար հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնի (բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնի) վրա սույն հոդվածի 3-րդ մասի 8-րդ և 9-րդ կետերով նախատեսված՝ ապրանքի անվանման և ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրի, ծառայության անվանման և կոդի, գնվող ապրանքի քանակի, դրա չափման միավորի տպագրումը պարտադիր է՝ անկախ Կառավարության սահմանած կարգից ու ժամկետներից:
English
The cash register is installed at the part of a commercial facility, mobile sale point, sale outlet at a sale-conducting location, place of work performance, or place of service rendering, where the payment is made. For organisations and individual entrepreneurs that conduct retail sales through mobile sale points, or in cases set out in paragraph 8.1 of Article 56 of the Code render services to the population, printing the goods name and the FEACN code, the service name and code, the quantity of goods purchased, and its unit of measurement — as required by points 8 and 9 of paragraph 3 of this article — on the cash-register receipt (other than receipts marked "prepayment") is mandatory, regardless of the schedule and procedure set by the Government.
§3 Հայերեն · canonical
Հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառող կազմակերպությունները, անհատ ձեռնարկատերերը և նոտարները կանխիկ դրամով կամ վճարային քարտերի կամ վճարային տեխնոլոգիաների հիման վրա կիրառվող այլ վճարային գործիքների միջոցով դրամական հաշվարկներ իրականացնելիս պարտավոր են ապրանքներ ձեռքբերողին, աշխատանքներ ընդունողին կամ ծառայություններ ստացողին տրամադրել հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոն: Հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնի վրա պետք է տպագրված լինի հետևյալ տեղեկատվությունը (տվյալները). 1) կտրոնի հերթական համարը (ԿՀ)՝ 8 նիշ. 2) հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառողի անվանումը (կազմակերպության անվանումը և կազմակերպաիրավական տեսակի հապավումը, անհատ ձեռնարկատիրոջ կամ նոտարի անունը, ազգանունը). 3) հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառության վայրի հասցեն, իսկ շրջիկ առևտրի կետերի միջոցով մանրածախ վաճառք իրականացնելու դեպքում՝ կազմակերպության (անհատ ձեռնարկատիրոջ) գտնվելու (հաշվառման) վայրի հասցեն, ավտոմոբիլի և (կամ) դրա կցորդի (կիսակցորդի) մակնիշը և հաշվառման համարանիշը. 4) հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառողի հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), իսկ հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնը կազմակերպության ներկայացուցչին, անհատ ձեռնարկատիրոջը կամ նրա ներկայացուցչին, նոտարին կամ նրա ներկայացուցչին տրամադրելու դեպքում՝ նաև համապատասխանաբար ապրանք ձեռք բերող, աշխատանք ընդունող և (կամ) ծառայություն ստացող կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ կամ նոտարի հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ). 5) հսկիչ դրամարկղային մեքենայի գրանցման համարը (ԳՀ). 6) կտրոնի տպագրման վայրկյանը, րոպեն, ժամը, օրը, ամիսը, տարին, իսկ արտաքին (առևտրային) ծրագիր կիրառելու դեպքում՝ հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կողմից գեներացվող վայրկյանը, րոպեն, ժամը, օրը, ամիսը, տարին. 7) սպասարկող բաժնի համարը, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների. 8) ապրանքի անվանումը և ԱՏԳ ԱԱ ծածկագիրը, աշխատանքի կամ ծառայության անվանումը և կոդը, իսկ հանրային սննդի ծառայությունների մատուցման դեպքում՝ նաև փաստացի մատուցվող ծառայության շրջանակներում տրամադրվող ճաշացուցակը (կերակրատեսակների, խոհարարական արտադրատեսակների, խմորեղենի և հացաբուլկեղենի և գնովի այլ ապրանքների անվանումները), բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների՝ Կառավարության սահմանած կարգին և ժամկետներին համապատասխան. 9) գնվող ապրանքի քանակը, դրա չափման միավորը, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների` Կառավարության սահմանած կարգին և ժամկետներին համապատասխան. 10) կիրառված զեղչի չափը (կիրառվելու դեպքում). 11) վճարման ենթակա գումարները՝ ըստ բաժինների. 12) ընդհանուր գումարը, ներառյալ՝ ԱԱՀ-ն, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների. 13) ԱԱՀ-ի գումարը, եթե գործարքն իրականացնողը ԱԱՀ վճարող է և գործարքը ենթակա է ԱԱՀ-ով հարկման, բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների. 14) պատասխանատու անձի (գանձապահի) համարը. 15) ֆիսկալավորման ռեժիմի նշանը (Ֆ). 16) «կանխավճար» գրառումը՝ կանխավճարների ստացման, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ պարզ չէ, թե վերցված գումարների դիմաց հետագայում ինչ ապրանքներ կիրացվեն, ինչ աշխատանքներ կկատարվեն կամ ինչ ծառայություններ կմատուցվեն. 17) հարկային մարմնի հաստատած ալգորիթմով գեներացվող ֆիսկալ համարը՝ 8 նիշ (բացառությամբ վերադարձի կտրոնների). 18) նույնականացման միջոցով դրոշմավորված ապրանքի վաճառքի դեպքում՝ նույնականացման միջոցների քանակը (բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների). 19) նույնականացման միջոցներով դրոշմավորված ապրանքների վաճառքի դեպքում՝ նույնականացման միջոցների հիման վրա հարկային մարմնի հաստատած ալգորիթմով գեներացվող ստուգիչ համարը (բացառությամբ «կանխավճար» գրառում ունեցող կտրոնների):
English
Organisations, individual entrepreneurs and notaries that use a cash register are required, when conducting monetary settlements in cash, by payment cards, or by other payment instruments based on payment technologies, to provide a cash-register receipt to the buyer of goods, the recipient of works or the recipient of services. The cash-register receipt must show the following information (data): 1) the receipt sequence number (ՌՀ) — 8 digits; 2) the name of the cash-register user (the organisation's name and the legal-form abbreviation; the individual entrepreneur's or notary's first and last name); 3) the address of the place where the cash register is used, and in the case of retail sales through mobile sale points — the address of the organisation's (individual entrepreneur's) location (registration) and the make and registration plate of the vehicle and (or) its trailer (semi-trailer); 4) the cash-register user's taxpayer identification number (TIN), and where the cash-register receipt is issued to a representative of an organisation, an individual entrepreneur or their representative, or a notary or their representative — also the taxpayer identification number (TIN) of the receiving organisation, individual entrepreneur or notary; 5) the registration number of the cash register (ԳՀ); 6) the second, minute, hour, day, month and year of receipt printing, and where an external (commercial) program is used — the second, minute, hour, day, month and year generated by the cash register; 7) the serving department number, except for receipts marked "prepayment"; 8) the name of the goods and the FEACN code, the name and code of the work or service, and for catering services — the menu actually served (names of dishes, culinary products, pastries and bakery items, and other resold items), except for receipts marked "prepayment" — in line with the procedure and timeline set by the Government; 9) the quantity of goods purchased and its unit of measurement, except for receipts marked "prepayment" — in line with the procedure and timeline set by the Government; 10) the size of any discount applied (where applicable); 11) the amounts payable, by department; 12) the total amount, including VAT, where the party conducting the transaction is a VAT payer and the transaction is subject to VAT, except for receipts marked "prepayment"; 13) the VAT amount, where the party is a VAT payer and the transaction is subject to VAT, except for receipts marked "prepayment"; 14) the responsible person's (cashier's) number; 15) the fiscalisation-mode mark (Ֆ); 16) the "prepayment" mark — for receipt of advance payments and where it is unclear what goods will be supplied, what works performed, or what services rendered against the funds taken; 17) the fiscal number generated by an algorithm approved by the tax authority — 8 digits (except for return receipts); 18) for the sale of goods marked with identification means — the quantity of identification means (except for receipts marked "prepayment"); 19) for the sale of goods marked with identification means — a verification number generated, on the basis of those identification means, by an algorithm approved by the tax authority (except for receipts marked "prepayment").
§3.1 Հայերեն · canonical
Բացառությամբ սույն հոդվածի 3.2-րդ մասում նշված դեպքերի, հսկիչ դրամարկղային մեքենա կիրառող կազմակերպությունները և անհատ ձեռնարկատերերը նույնականացման միջոցներով դրոշմավորված ապրանքների վաճառքի դեպքում պարտավոր են հսկիչ դրամարկղային մեքենայի միջոցով կամ դրան միացված ծրագրային կամ տեխնիկական միջոցներով ապահովել այդ նույնականացման միջոցները շրջանառությունից հանելու վերաբերյալ տեղեկատվության փոխանցումը հարկային մարմնի միասնական շտեմարան՝ այդ նույնականացման միջոցներն սկանավորելու և հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոն տպագրելու միջոցով:
English
Except in the cases specified in paragraph 3.2 of this article, organisations and individual entrepreneurs using a cash register are required, when selling goods marked with identification means, to ensure — through the cash register or through software or hardware connected to it — the transmission to the tax authority's unified database of information on the retirement of those identification means from circulation, by scanning the identification means and printing a cash-register receipt.
§3.2 Հայերեն · canonical
Կառավարության սահմանած դեպքերում և կարգով նույնականացման միջոցներով դրոշմավորված ապրանքների նույնականացման միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվության փոխանցումն իրականացվում է էլեկտրոնային եղանակով:
English
In the cases and in the manner established by the Government, the transmission of information on identification means for goods marked with identification means is carried out electronically.
§4 Հայերեն · canonical
Այն դեպքում, երբ նոտարական և (կամ) փաստաբանական գործունեություն իրականացնողները բնակչությանը ծառայություններ են մատուցում գործունեության (հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառության) վայրից դուրս, պարտավոր են գործունեության վայր վերադառնալով` ոչ ուշ, քան երեք ժամվա ընթացքում, հսկիչ դրամարկղային մեքենա մուտքագրել մատուցված ծառայության դիմաց ստացված գումարը, իսկ մեկ օրվա ընթացքում հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կտրոնը տրամադրել կամ փոստով առաքել ծառայություն ստացողին:
English
Where a notary and (or) advocate provides services to the population outside the place of activity (the place where the cash register is used), they are required, upon returning to the place of activity, to enter the amount received for the service into the cash register no later than within three hours, and to provide or send by post the cash-register receipt to the recipient within one day.
§5 Հայերեն · canonical
Արտարժույթի առք ու վաճառքի գործունեություն իրականացնողները դրամական հաշվարկներն իրականացնում են սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված պահանջները բավարարող հսկիչ դրամարկղային մեքենայով կամ դրան փոխարինող և նույն պահանջները բավարարող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումներով:
English
Persons engaged in the purchase and sale of foreign currency conduct monetary settlements using a cash register that meets the requirements set out in paragraph 1 of this article, or using computer equipment containing equivalent software that replaces such a cash register and meets the same requirements.
§6 Հայերեն · canonical
Կանխիկ դրամով կամ վճարային քարտերի կամ վճարային տեխնոլոգիաների հիման վրա կիրառվող այլ վճարային գործիքների միջոցով իրականացվող դրամական հաշվարկների համար սույն գլխին համապատասխան հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառությունը պարտադիր չլինելու դեպքում տեղադրված և կիրառվող հսկիչ դրամարկղային մեքենայի միջոցով արձանագրված շրջանառությունը հիմք չէ հարկերի հաշվարկման համար, իսկ այդ հսկիչ դրամարկղային մեքենան հարկային մարմնում գրանցումից հանվում է (գրանցված լինելու դեպքում) Կառավարության սահմանած կարգով:
English
Where, under this chapter, the use of a cash register is not mandatory for monetary settlements in cash, by payment card, or by other payment instruments based on payment technologies, the turnover recorded by a voluntarily installed and used cash register is not a basis for calculating taxes, and that cash register is deregistered with the tax authority (if registered) in the manner established by the Government.
§7 Հայերեն · canonical
Հսկիչ դրամարկղային մեքենային և ցանցային կապի միջոցներին ներկայացվող տեխնիկական պահանջները, հսկիչ դրամարկղային մեքենան հարկային մարմնում գրանցման և գրանցումից հանման կարգը, հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառության կանոնները հաստատում է Կառավարությունը:
English
The technical requirements for cash registers and network communication means, the procedures for registering and deregistering cash registers with the tax authority, and the rules for using cash registers are approved by the Government.
§8 Հայերեն · canonical
Արտարժույթի առք ու վաճառքի գործունեություն իրականացնողների կողմից կիրառվող հսկիչ դրամարկղային մեքենային փոխարինող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումներին և ցանցային կապի միջոցներին ներկայացվող պահանջները, հսկիչ դրամարկղային մեքենային փոխարինող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումների գրանցման և գրանցումից հանման կարգը, հսկիչ դրամարկղային մեքենային փոխարինող՝ համապատասխան ծրագիր պարունակող համակարգչային սարքավորումների կիրառության կանոնները սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկը՝ հարկային մարմնի հետ համատեղ:
English
The requirements for computer equipment containing the corresponding software that replaces a cash register used by persons engaged in the purchase and sale of foreign currency and for the network communication means, the procedure for registering and deregistering such replacement computer equipment, and the rules for its use are established by the Central Bank of the Republic of Armenia jointly with the tax authority.